B1: 11-сабак Менин ѳмүр баяным

Сѳздѳр жана сѳз айкаштары

Окуйлу  

 Ѳмүр баян кантип жазылат?

— Саламатсызбы!
— Саламатчылык. Ѳмүр баяныӊызды даярдадыӊызбы?
— Жок. Ишке орношкондо бир жолу жаздым эле. Анда кыскача эле маалымат бергем. Азыр да ошондой кылып жазайынбы?
— Жок. Бакыт Оморович, сизди тѳш белгиге кѳрсѳткѳнү жатышат. Андыктан сиздин ѳмүр баяныӊыздын урунттуу даталары так жазылышы керек.
— Эмнелерди жазам?
— Өмүр баян расмий стилде, тѳмѳндѳгүдѳй талаптарга ылайык түзүлүшү керек:
∙ жазып жаткан адамдын аты-жөнү;
∙ туулган жылы, айы жана күнү, шаары же айылы, областы;
∙ окуган орто мектеби, мектептен кийин окуган окуу жайы, алган адистиги;
∙ адистик боюнча иштеген кызматтары, кайда жана канча убакыт иштегени, азыркы иштеген жери;
∙ аскер кызматына тиешеси;
∙ алган сыйлыктары;
∙ аткарып келген коомдук иштери;
∙ үй-бүлө мүчөлөрү жөнүндѳ кыскача маалымат;
∙ дареги, телефону, аты-жөнү, колу жана жазылган датасы.
— Булардын ар бир бөлүгүнө жазылган маалымат өзүнчө жаңы жолдон, абзац менен башталат. Өмүр баянда өзүнөзү мактоо ылайыксыз.
— Рахмат. Айтылгандай кылып жазып келейин. Жакшы кал, кызым.
— Жакшы барыӊыз, Бакыт Оморович. Эртеӊден калтырбай жазып келсеӊиз жакшы болор эле.
— Макул, аракет кылайын.
Эстеп калыӊыз!

Ѳмүр баян ишке жаӊы киргенде, окууга ѳткѳндѳ ѳз колу менен 1-жакта (мен) жазылат.

Өмүр баяндын дагы бир түрү — белгилүү жазуучу, акындардын, илимдин, маданияттын таанымал өкүлдөрүнүн, мамлекеттик, коомдук ишмерлердин, согуштун жана эмгектин баатырларынын жана башкалардын өмүрү жана чыгармачылык жолдору 3-жакта (ал) жазылат. Мындай өмүр баянды жазууда таланттуу, улуу, залкар ж.б.у.с. эпитеттер колдонулушу мүмкүн. Мындай өмүр баяндарда «Аты-жөнү», «Колу», «Датасы» деген маалым даректер пайдаланылбайт. «Өмүр баян» маалым дарегинин ордуна адамдын аты-жөнү жазылат.

Сүйлѳшѳлү

                                                                         Төмөнкү суроолорго жооп бериӊиз.
1. Сиз кайсы жылы төрөлдүӊүз?
2. Сиз мектепти аяктагандан кийин эмне кылдыӊыз?
3. Сиз кайсы окуу жайында окудуӊуз?
4. Сиз окуу жайын бүтүргөндөн кийин эмне кылдыӊыз?
5. Сиз кандай кызматтарда иштедиӊиз?
6. Сиз кандай долбоорлорго катыштыӊыз?
7. Сиз кандай сыйлыктарга ээ болдуӊуз?

Иш кагаз

Ѳзүӊүздүн ѳмүр баяныӊызды жазыӊыз.

Сүйлѳшѳлү

Кесиптешиӊиздин өмүр баянын сураӊыз.

Тапшырмалар
Тексттин башкы бөлүгү берилди. Аягын толуктаӊыз.

Тѳмѳнкү сөз жана сөз айкаштарын катыштырып сүйлѳм түзүӊүз.

төрөл- // туул-
конкурстук негизде
кабыл алын- // кир-
үй-бүлөлүү
аякта- // бүтүр-
… районуна (областына) караштуу