B2: 8-сабак Кызматтык милдеттерим

Иш планын аткаруу

Грамматика: Татаал келер чак
Сөздүк: Иш планын аткаруу
Кептик конструкция: Иш план боюнча кийинки кварталда текшерүүлөрдү жүргүзгөнү жатам.

Лексикалык минимум

ИШ ПЛАНЫН АТКАРУУ

арыздарды кабыл алганы кызматтык кат жазганы каттарга жооп даярдаганы текшергени кеңеш бергени иштеп чыкканы макулдашканы отчётторду түзгөнү баяндама жасаганы буйрук чыгарганы

Грамматика

Татаал келер чак келер чактын өзгөчө татаалдашкан формасын чагылдырат. Бул форма чакчылдын -ганы формасына улануу менен жасалат.
1. Эгерде сөздүн аягы үндүү жана жумшак үнсүз менен аяктаса, анда -ганы (-гени, -гону, -гөнү) уланат: барганы жатам, сүйлөгөнү жатам.
2. Эгерде сөздүн аягы каткалаң үнсүз менен аяктаса, анда -каны (-кени,-кону, -көнү) формасы уланат: жолукканы жатам.
Келер чактын бул формасында жат (лежать), тур (стоять), отур (сидеть),жүр (идти) сыяктуу жардамчы этиштерге жак мүчөлөр уланат. Жардамчы этиштер өзүнүн лексикалык маанисин жоготуп, грамматикалык мааниге гана ээ болуп калат

Келер чактын мындай терс формасы оозеки речте дээрлик колдонулбайт. Мисалы: Мен (кат) жаз+ганы жат+кан жок+мун. Я не собираюсь писать (письмо).

Тапшырма

Жумушуңузда дагы кандай иштерди аткара турганыңызды айтып бериңиз.
Диалог. “Иш планды аткаруу” деген тасманы угуп, интонация менен окуӊуз.
1-диалог
– Сиз кайсы бөлүмдө иштейсиз?
– Мен КР ЮМдун ЧУА долбоорлорун иштеп чыгуу жана мыйзам долбоорлорун экспертизадан өткөрүү башкармалыгынын мыйзам долбоорлорун экспертизадан өткөрүү бөлүмүндө башкы адисмин.
– Абдан жакшы, сиз 1-кварталда КР ЮМдун иш планы боюнча кандай иштерди аткардыңыз?
– 1-кварталда ТИМ менен биргеликте “Кыргыз Республикасынын дипломатиялык кызмат жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизгени жатам. Бүгүнкү күндө аталган мыйзам долбоору даяр болду. Долбоорду Өкмөттүн аппаратына жөнөткөнү жатам.
– Бул мыйзам кандай максат менен иштелип жатат?
– Мыйзамдарды Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык келтирүү жана Кыргыз Республикасынын дипломатиялык кызматынын иштөөсүн укуктук жактан камсыз кылууну өркүндөтүү максатында иштелип чыкты.
– Мыйзам долбоордун Жогорку Кеңештин кароосуна киргизүү жана жактырылышы жөнүндө Өкмөттүн токтомун кабыл алуу мөөнөтү качан?
– 1-кварталдын ичинде.
– Жетишесизби?
– Ооба, жетишем.
2-диалог
– Сиз кайсы бөлүмдө иштейсиз?
– Мен КР ЮМдун Мыйзам алдындагы актылардын долбоорлорун экспертизадан өткөрүү башкармалыгынын экспертизанын адистештирилген түрлөрүн жүргүзүү боюнча бөлүмдүн жетектөөчү адисимин.
– Сиз иш план боюнча эмнелерди жасадыңыз?
– Мен «Ички аудит жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү боюнча статс-катчынын тапшырмасын аткардым, бул долбоор боюнча Минфин менен биргелешип бир катар иштерди жасадым. Мыйзам долбоорго тийиштүү келип түшкөн корреспонденцияларды каттоодон өткөрдүм. Бул долбоор боюнча Минфиндин кеңешмелерине катыштым. Эми долбоорго тийиштүү макулдашуу барагын толтуруу боюнча министрликтерге кол койдурганы барам. Андан кийин долбоорду Өкмөттүн Аппаратына жөнөтөм. – Бул мыйзам кандай максатта иштелип жатат?
– Финансылык башкарууну жана контролдоону өркүндөтүү, ички аудит тутумунун иштеши боюнча мыйзамдарды жүзөгө ашыруу жана өркүндөтүү максатында иштелип чыкты.
– Мыйзам долбоорун Жогорку Кеңештин кароосуна киргизүү жана жактырылышы жөнүндө Өкмөттүн токтомун кабыл алуу мөөнөтү качан?
– 4-кварталда.
– Жетишесизби?
– Ооба, жетишем.
3-диалог
– Сиз кайсы бөлүмдө иштейсиз?
– Иш кагаздарын жүргүзүү боюнча башкармалыкта жетектөөчү адис болуп иштейм. – Силерде кандай иштер аткарылды?
– Бизде бир жыл ичинде Юстиция министрлиги тарабынан Министрликтин коллегиясы иш планынын жана ишинин жарым жылдык планынын долбоорлору иштелип чыккан, ошондой эле алардын аткарылышын көзөмөлдөө жүргүзүлүп жатат. Министрликтин иш планына ылайык ушул жылдын 11 айынын ичинде Министрлик Ысык-Көл, Талас, Нарын, Чүй облустарынын Юстиция башкармалыгынын, СЭМБ жана БККК иш кагаздарын жүргүзүү жана документтердин аткарылышын көзөмөлдөө, жарандардын кайрылууларын кароо тартиби текшерилет. 2010-жылдын 11 айынын ичинде Юстиция министрлигине 11603 кириш документациялар келип түшкөн. Жогору турган органдардан –3761 документ келип түштү, алардын ичинен: Президенттин администрациясынан – 786; Өкмөт аппаратынан – 2743; Жогорку Кеңештен – 196; Президенттин иш башкармасынан – 36. 2010-жылы 1367 жарандардын жазуу жүзүндөгү жана оозеки кайрылуулары каралган.

Тапшырма аткаруу үчүн төмөндөгү баскычты басыңыз.

Тапшырма

Берилген суроолорго ар бириңиздер чынжырча түрүндө жооп бериңиздер.
1. Сиз эмнелерге катыштыңыз? (Где Вы участвовали?)
– 2010-жыл үчүн мамлекеттин социалдык-экономикалык стратегиясынын долбоорун иштеп чыгуу боюнча жумушчу топко катыштым.
– Коррупцияга каршы мыйзамдардын боштуктарын табуу боюнча комиссияга катыштым.
– Бир катар ченемдик-укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыгууга катыштым.
2. Сиз эмне кылганы жатасыз? (Что Вы собираетесь сделать?)
– 2010-жыл үчүн мамлекеттин социалдык-экономикалык стратегиясынын долбоорун иштеп чыгуу боюнча жумушчу топко киргени жатам.
– Коррупцияга каршы мыйзамдардын боштуктарын табуу боюнча комиссияга  катышканы жатам.
– Бир катар ченемдик-укуктук актылардын долбоорлорун иштеп чыкканы жатам.
– Кыргыз Республикасынын Президентинин … тууралуу буйругунун долбоорун иштеп чыкканы жатам.